Bz. İyn 20th, 2021

“Böyük Ermənistan” xəstəliyinə tutulmuş erməni millətçiləri dünya ictimaiyyətini Qarabağ regionunun, o cümlədən Şuşanın tarixən ermənilərə məxsus olmasına inandırmağa çalışırlar. Lakin Azərbaycanın qədim insan məskənlərindən biri, qədim Quruçay, Kür-Araz və Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətlərinin mövcud olduğu bölgədə yerləşmiş Qarabağ regionu Azərbaycan xalqının ulu əcdadlarının qədim və daimi vətənidir.

Bunu Trend-ə AMEA Qafqazşünaslıq İnstitutu Ermənişünaslıq şöbəsinin müdiri, tarix üzrə elmlər doktoru Qasım Hacıyev deyib.

Onun sözlərinə görə, burada Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən 1750-ci ildə salınmış Şuşa şəhərindən əvvəl qədim insanların yaşadığı təbii mağaralar, sonra isə insanların yaratdığı yaşayış məskənləri mövcud olmuşdur. Şuşa şəhəri ətrafında aparılmış arxeoloji tədqiqatlar zamanı qədim tunc, dəmir dövrlərinə, antik dövr və orta əsrlərə dair maddi mədsəniyyət nümunələri aşkar edilmişdir. Bu tarixi dövrlərdə Şuşa intensiv yaşayış məskəni olmuşdur. Şuşanın tarixinə dair yazılı mənbə XIX əsr müəllifləri Mirzə Adıgözəl bəy, Mirzə Camal Qarabaği, Əhməd bəy Cavanşir, Mir Möhsüm Nəvvab, M.S. Ordubadi tərəfindən yazılmış əsərlərdir:

“Şuşa XVIII əsrdə Qarabağ xanı Pənahəli xan tərəfindən tikdirilən Bayat, Şahbulaq qalalarından sonra daha mötəbər, daha uğurlu axtarış nəticəsi olaraq meydana çıxmış, həm təbii, həm də insan əli ilə yaradılan möhtəşəm qalaya, gözəl şəhərə çevrilmişdir. Qarabağ xanlığının mərkəzi, nəhəng strateji mmövqeyi olan Şuşa şəhəri məscidlər, karvansaralar, bazarlar, hamamlar və s. tikililərin yaranması ilə tarixi-memarlıq diyarına çevrilmişdir. Şuşada bunlarla bərabər memorial, xatirə abidələri yaradılmış, park və bağlar salınmışdı.